Normal Basınçlı Hidrosefali (NBH)

Kafa içi sıvı odacıklarının aşırı genişlemesi ve beyin iç bölgelerine bası yaparak özellikle yürüme, idrar tutma ve hafıza alanlarının bozulması ile seyirli yapısal bir beyin hastalığıdır.

Normal basınçlı hidrosefali, beyinin ortasında yer alan ve içinde beyin-omurilik sıvısı bulunan odacıkların hacminin çok artarak beyine baskı yapması ve bu nedenle beynin ortasında yer alan yürüme, idrar tutma ve hafıza fonksiyonlarının etkilenerek bozulmasına neden olan bir hastalıktır.

Hastalığın üç önemli klinik bulgusu vardır:

  1. Parkinson hastalığına benzeyen yürüme bozukluğu
  2. İdrar kaçırma
  3. Unutkanlık

Hastalığın neden ve ne zaman başladığı genel olarak bilinemez. Bir nedeni olmadan ortaya çıkabildiği gibi kafa travmaları, beyin damar hastalıkları gibi nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Hastalığın tanısı hastalık öyküsü, nörolojik muayene ve bazı özellikli tetkikler ile konulur. Rutin kan ve beyin görüntüleme yöntemleri genişlemiş sıvı odacıklarını gösterdiğinde tanıyı kesinleştirmek için yapılacak 3 önemli tetkik vardır. Bunlardan biri veya birkaçı tanı için kullanılabilir.

BOS akım çalışması: MR cihazında çekilen özel bir tetkiktir. Beyin omurilik sıvısının odacıklar arasında akış hızı hesaplanarak artmış akım olup olmadığına bakılır. NBH tanısında akım hızı artar.

Nükleer sisternografi: Beyin omurilik sıvısı içine bel bölgesinden özel bir iğne ile girilerek nükleere işaretleyici enjekte edilir ve artmış basınç nedeniyle odacıklardan beyin omurilik sıvısının beyin dokularına sızıp sızmadığına bakılır. NBH’da beyin omurilik sıvısının dokulara sızdığı görülür.

Boşaltıcı lomber ponksiyon (LP): Önce hastanın yürüyüş hızı ve şekli belli bir mesafe içinde değerlendirilir ve kaydedilir. Sonra hastanın bel bölgesinden girilerek beyin omurilik sıvısı damla damla boşaltılır. En az 40-50 cc beyin omurilik sıvısı boşaltıldıktan sonra hastanın yürüyüşünün düzelip düzelmediğine bakılır. NBH’da yürüme belirgin şekilde düzelecektir.

NBH tedavisi hem cerrahi olarak hem de ilaçlarla yapılabilir ancak ilaçların etkisi biraz tartışmalıdır. Cerrahi doğru hastaya uygulandığında oldukça iyi sonuçlar verir.

İlaç tedavileri beyin omurilik sıvısı üretiminin azaltılmasına yöneliktir ancak hastaların susuz kalma riski ve ilaç yan etkileri nedeniyle kullanımları çok yakın takip gerektirir ve etkileri kısıtlıdır, ancak bazı hastalarda ilaç tedavisi yeterli olabilir.

Cerrahi tedavide kafatasına küçük bir delik açılarak beyin sıvı odacıkları ve karın boşluğu arasına kontrollü boşaltım yapan shunt takılır. Bu shunt tamamen cilt altından ilerler ve beyin cerrahı pompayı saçlı deri altından rahatlıkla kontrol edebilir ve boşaltım basıncını ayarlayabilir. Shunt takılan hastalar sonraki zamanlarda gerekirse MR cihazına girebilir, engel oluşturmaz.

Bazen tanı aşamasında boşaltıcı LP’den fayda gören hasta cerrahi tedaviyi kabul etmez ve beklemeyi tercih edebilir. Bu dönemde ilaç tedavisi de uygun şekilde verilmemişse geri dönüşümsüz evreye girilebilir. Tekrar değerlendirildiğinde boşaltıcı LP’den fayda görmeyen hastalar cerrahiye gönderilmez.

Prof. Dr. Burcu Örmeci

Prof. Dr. Burcu Örmeci

Prof. Dr. Burcu Örmeci Whatsapp

Elektrofizyolojik İncelemeler - Prof. Dr. Burcu Örmeci

eKonsey